Γενετικα Τροποποιημενα:Η Λυση;

Του ΤΑΚΗ ΜΙΧΑ

Τον επόμενο αιώνα ο κόσμος θα πρέπει να διπλασιάσει την παραγωγή τροφής, προκειμένου να θρέψει τα 800 εκατομμύρια που πεινάνε σήμερα και τα πρόσθετα 3 δισεκατομμύρια που αναμένονται μέχρι το 2050. Παράλληλα φαίνεται ότι μειώνονται οι υδάτινοι πόροι και η καλλιεργήσιμη γη. Η έλλειψη γης ήδη κάνει τους καλλιεργητές στην Ινδονησία και στη Νότια Αμερική να καίνε τα τροπικά δάση. Η αύξηση της ξηρασίας και της ερημοποίησης, που θα προκαλέσει η υπερθέρμανση της ατμόσφαιρας, θα επιδεινώσουν παραιτέρω την κατάσταση.

Από την πλευρά της η ανθρωπότητα έχει τα εργαλεία που μπορούν να ακυρώσουν το εφιαλτικό αυτό σενάριο. Το μεγαλύτερο όπλο είναι ασφαλώς η τεχνολογία. Ομως πολλές φορές η χρήση της σωτήριας τεχνολογίας παρεμποδίζεται από αντιλήψεις που δεν είναι κατ’ ανάγκη ορθολογικές.

Κλασικό παράδειγμα αποτελεί η εφαρμογή της βιολογίας για την αύξηση της τροφής του πλανήτη. Η τεχνολογία των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων (ΓΤ) αποτελεί μια ίσως από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις της ανθρωπότητας, η εφαρμογή της οποίας μπορεί να λύσει σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα της έλλειψης τροφής που θα βιώσουν οι επόμενες γενιές. Ομως σε ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης, στην Ευρώπη τουλάχιστον, τα ΓΤ τρόφιμα και οι καλλιέργειες προκαλούν έντονο φόβο. Πολλοί υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία των ΓΤ είναι επικίνδυνη για την υγεία, καταστροφική για το περιβάλλον και ότι οι μόνοι που ωφελούνται από την ύπαρξή της είναι οι μεγάλες αγροτοβιομηχανίες.

Ομως σε άρθρο του στην αγγλική μηνιαία πολιτική επιθεώρηση Prospect, ο Αγγλος συγγραφέας και τ. βουλευτής του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Ντικ Τάβερν, υποστηρίζει ότι, υπό το φως των τελευταίων ερευνών, οι προαναφερθείσες ενστάσεις δεν είναι καθόλου ορθολογικές: «Ποτέ ίσως άλλοτε στην Ιστορία», γράφει, «οι λαϊκές αντιλήψεις δεν ήταν τόσο μακριά από τα επιστημονικά δεδομένα».

Οσον αφορά το θέμα της υγείας, δεν υπάρχει ούτε ένα στοιχείο που να τεκμηριώνει την ύπαρξη αυτού του κινδύνου:

«Ολες οι επιστημονικές ακαδημίες που αντιπροσωπεύουν τις απόψεις των κορυφαίων επιστημόνων -της Ινδίας, της Κίνας, του Μεξικού, της Βραζιλίας, της Γαλλίας, των ΗΠΑ καθώς και της Βρετανίας- το έχουν επιβεβαιώσει. Επίσης ανεξάρτητες έρευνες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο κίνδυνος που εγκυμονούν τα ΓΤ προϊόντα δεν είναι μεγαλύτερος από αυτόν που εγκυμονούν τα προϊόντα που καλλιεργούνται με τις παραδοσιακές μεθόδους. Το 2001 η διεύθυνση έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δημοσιοποίησε τις περιλήψεις 81 επιστημονικών μελετών, τις οποίες είχε χρηματοδοτήσει η ίδια η Ε.Ε. -και όχι ιδιωτικές επιχειρήσεις- που πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο 15 ετών, προκειμένου να μελετήσουν αν τα ΓΤ προϊόντα δεν ήταν ασφαλή ή αν υπήρχαν ελλείψεις στον έλεγχό τους: ούτε μία από τις 81 επιστημονικές εκθέσεις δεν βρήκε ενδείξεις ότι τα ΓΤ προϊόντα προκαλούν βλάβες στους ανθρώπους ή στο περιβάλλον».

Εξ ίσου αδύναμα φαίνεται να είναι τα επιχειρήματα για τις υποτιθέμενες αρνητικές συνέπειες στο περιβάλλον που έχουν οι ΓΤ καλλιέργειες. Το επιχείρημα είναι ότι τα ΓΤ καταστρέφουν τη βιοποικιλομορφία. Χωρίς να αμφιβάλλει κανείς ότι η εισαγωγή ΓΤ καλλιεργειών σε ένα χώρο μπορεί -όπως κάθε καλλιέργεια- να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, εν τούτοις οι έρευνες που έχουν γίνει, δείχνουν ότι μέχρι σήμερα τουλάχιστον αυτό δεν φαίνεται να έχει συμβεί.

Μια αναλυτική μελέτη των επιπτώσεων στο περιβάλλον, που έκαναν οι Γκράχαμ Μπρουκς και Πίτερ Μπάρφοοτ σχετικά με τις γενικότερες επιπτώσεις των ΓΤ καλλιεργειών την πρώτη δεκαετία της χρήσης τους (από το 1996-2005), έδωσε τα εξής αποτελέσματα:

Η χρήση των εντομοκτόνων και των φυτοφαρμάκων μειώθηκε κατά 15% και 20% αντίστοιχα. Οι καλλιέργειες με υψηλή ένταση ενέργειας αντικαταστάθηκαν από καλλιέργειες χαμηλής έντασης ενέργειας. Σήμερα το ένα τρίτο των κόκκων της σόγιας στις ΗΠΑ παράγεται σε αγρούς που δεν έχουν οργωθεί. Πέρα από το γεγονός ότι η μη χρήση του οργώματος εξοικονομεί ενέργεια, έχει και πολλά άλλα περιβαλλοντικά οφέλη. Βελτιώνει την ποιότητα του εδάφους, προκαλεί λιγότερες αναταραχές στο έμβιο περιβάλλον και οδηγεί στη μείωση της παραγωγής αερίων που συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

«Τα ΓΤ», συνοψίζει η έρευνα, «μειώνουν την εξάρτηση σε χημικά ψεκάσματα, εξοικονομούν ενέργεια, χρησιμοποιούν λιγότερα καύσιμα για την παραγωγή τους και οδηγούν στη μείωση των εκπομπών αερίων στην ατμόσφαιρα».

Οσον αφορά το ποιος οφελείται από τα ΓΤ προϊόντα, είναι γεγονός ότι με το σημερινό καθεστώς ωφελούνται κυρίως οι μεγάλες αγροτοβιομηχανίες. Αλλά αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις εξαντλητικές ρυθμίσεις και ελέγχους που προωθούν οι πολέμιοι των ΓΤ.

Εκείνοι που ωφελούνται από τους ελέγχους και τις ρυθμίσεις που επικρατούν σήμερα στην εισαγωγή ΓΤ καλλιεργειών είναι οι μεγάλες βιομηχανίες. Από την αρχή υποστήριξαν τις ρυθμίσεις και πολέμησαν κάθε χαλάρωσή τους, προκειμένου να αποθαρρύνουν τον ανταγωνισμό από τις μικρές επιχειρήσεις που δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στο κόστος που επέβαλλαν οι έλεγχοι και οι ρυθμίσεις. Οι προσπάθειές τους στέφθηκαν από επιτυχία και αυτό είχε αποτέλεσμα σήμερα η αγροτική βιοτεχνολογία να είναι συγκεντρωμένη στα χέρια μερικών γιγάντων, όπως η «Μονσάντο».

Η συζήτηση φυσικά συνεχίζεται. Οπως κάθε νέο τεχνολογικά προϊόν έτσι και τα ΓΤ προκαλούν εύλογες ανησυχίες και ερωτήματα. Πάντως είναι γεγονός ότι τα ΓΤ προϊόντα έχουν πλέον διαδοθεί σε όλο τον κόσμο. Σήμερα καλλιεργούνται σε 22 χώρες σε μια έκταση άνω των 100 εκατομμυρίων στρεμμάτων από 10 εκατομμύρια ανθρώπους, εκ των οποίων τα 9 εκατομμύρια είναι φτωχοί καλλιεργητές σε αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα. Οι περισσότεροι από αυτούς τους μικροπαραγωγούς καλλιεργούν ένα βαμβάκι που είναι ανθεκτικό στα παράσιτα. Η κυβέρνηση της Κίνας ανακοίνωσε ότι η βιοτεχνολογία θα είναι ο κλάδος με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη τα επόμενα 15 έτη. Σύντομα περίπου το 50% των ερευνών για τα ΓΤ προϊόντα θα γίνεται στην Κίνα.

www.tmichas.wordpress.com

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 26/11/2007

Copyright © 2007 Χ. Κ. Τεγόπουλος Εκδόσεις Α.Ε.

Η πολυπολιτισμικότητα οδηγεί στην κοινωνική απάθεια!

Του ΤΑΚΗ ΜΙΧΑ

Ενα από τα πιο συχνά επαναλαμβανόμενα κλισέ της εποχής μας είναι ότι ο καπιταλισμός και ιδιαίτερα ο καταναλωτισμός οδηγούν στην πολιτική απάθεια και στην απομόνωση των ατόμων. Ομως μια πρόσφατη, πολύ σημαντική κοινωνιολογική έρευνα στις ΗΠΑ φαίνεται να θέτει σε σοβαρή αμφισβήτηση αυτές τις θεωρίες. Τα αίτια της προοϊούσας απομόνωσης του ατόμου από την κοινωνία, που παρατηρείται στις βιομηχανικές κοινωνίες, θα πρέπει να αναζητηθούν αλλού: στην αύξηση της πολιτισμικής και εθνοτικής ποικιλομορφίας που προκαλεί η μετανάστευση.

Σύμφωνα με αυτή την έρευνα, όσο μεγαλύτερη είναι είναι η ποικιλομορφία σε μια κοινότητα τόσο μικρότερος είναι ο αριθμός των ατόμων που ψηφίζουν, που προσφέρονται για εθελοντική εργασία, που συνεισφέρουν σε φιλανθρωπικές ενέργειες και που συμμετέχουν σε κοινοτικές δραστηριότητες. Επίσης, η ποικιλομορφία οδηγεί και σε υπονόμευση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους γείτονές τους. Ετσι στις γειτονιές που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ποικιλομορφία, οι γείτονες εμπιστεύονται ο ένας τον άλλο κατά 50% λιγότερο σε σχέση με πιο ομοιογενείς κοινότητες.

Υπεύθυνος για την έρευνα είναι ο γνωστός καθηγητής πολιτικών επιστημών του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, Ρόμπερτ Πάτναμ. Η μελέτη διήρκεσε 4 έτη, είχε ως δείγμα 30.000 άτομα από όλη την Αμερική. Μερικά από τα ευρήματα της έρευνας είχαν διαρρεύσει στις αρχές του έτους (δες «Ε» 15/01/07), όμως μόλις πρόσφατα δημοσιεύθηκε ολόκληρη η μελέτη στην επιστημονική επιθεώρηση Scandinavian Poltical Studies. Ο Πάτναμ είναι γνωστός για τις έρευνες σχετικά με το «κοινωνικό κεφάλαιο»: Ο όρος αυτός αναφέρεται στα κοινωνικά δίκτυα -από δίκτυα φίλων μέχρι ενώσεις γειτόνων- που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πολιτειακή ευημερία του ατόμου. Οταν το κοινωνικό κεφάλαιο είναι υψηλό, οι κοινότητες ευημερούν. Οι γειτονιές είναι πιο ασφαλείς, τα άτομα είναι πιο υγιή και υπάρχει μεγαλύτερη συμμετοχή στην πολιτική ζωή της χώρας. Το κοινωνικό κεφάλαιο είναι το εργαλείο που επιτρέπει στα άτομα να βρουν εργασία και στους γείτονες και σε άλλες μικρές ομάδες να ελέγχουν την εγκληματικότητα, να λύνουν διάφορα προβλήματα και να δημιουργούν μια αίσθηση κοινότητας. Επίσης, η παρουσία ισχυρού κοινωνικού κεφαλαίου σε μια κοινότητα συνδέεται με μεγαλύτερη κοινωνική ανοχή προς τις μειονότητες και υψηλό βαθμό υποστήριξης για πολιτικές ελευθερίες.

Στην έρευνά του ο Πάτναμ είχε σκοπό να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο η πολιτισμική/εθνοτική ποικιλομορφία επηρεάζει τη ζωή μας στην κοινωνία και κατ’ επέκταση το κοινωνικό κεφάλαιο. Ετσι στο πλαίσιο της έρευνας προσπάθησε να βρει πώς αισθάνονται τα άτομα για τους γείτονές τους, τον βαθμό εμπιστοσύνης τους προς τις τοπικές αρχές, τη διάθεσή τους να συμμετέχουν σε κοινοτικές πρωτοβουλίες και εν γένει τον βαθμό ευτυχίας τους.

Τα αποτελέσματα ήταν συνταρακτικά και εντελώς αντίθετα απ’ αυτά που ανέμενε ο Πάτναμ. Βραχυπρόθεσμα, τουλάχιστον, η ποικιλομορφία έχει καταστροφικές συνέπειες στο κοινωνικό κεφάλαιο της κοινότητας. Οπως γράφει: «στις κοινότητες με τον μεγαλύτερο βαθμό ποικιλομορφίας τα άτομα τείνουν να μην εμπιστεύονται τους γείτονές τους -ανεξάρτητα από την εθνική καταγωγή ή το χρώμα του δέρματός τους-, να μην έχουν επαφή ακόμα και με τους στενούς τους φίλους, να αναμένουν τα χειρότερα από την κοινότητα και τους ηγέτες της, να προσφέρονται λιγότερο για εθελοντική εργασία, να ψηφίζουν σπανιότερα και να κάθονται δυστυχείς μπροστά στην τηλεόρασή τους».

Ιδιαίτερα σημαντικό ήταν το εύρημα ότι στις κοινότητες με μεγάλη ποικιλομορφία υπάρχει μεγαλύτερη έλλειψη εμπιστοσύνης -όχι απλώς μεταξύ ατόμων διαφορετικών εθνοτήτων, αλλά και μεταξύ ατόμων της ίδιας εθνότητας.

Αυτό που συμβαίνει στις πολυεθνικές κοινότητες είναι ότι οι άνθρωποι συμπεριφέρονται σαν χελώνες -κρύβονται δηλαδή στο καβούκι τους. Οι έρευνες του Πάτναμ θέτουν σε άμεση αμφισβήτηση δύο από τις κυρίαρχες θεωρίες σχετικά με τη μετανάστευση και τις επιπτώσεις της. Η πρώτη θεωρία υποστηρίζει ότι η ποικιλομορφία σε μια κοινότητα προκαλεί ένταση και τριβές. Η δεύτερη, αντίθετα υποστηρίζει ότι η ποικιλομορφία, στον βαθμό που επιτρέπει σε άτομα διαφορετικών εθνοτήτων να έχουν επαφή μεταξύ τους, οδηγεί σε αύξηση της κατανόησης και ανοχής του «Αλλου».

Ομως, όπως έδειξε η έρευνα του Αμερικανού καθηγητή τίποτα από τα δύο δεν ισχύει. Ούτε μεγαλύτερη ένταση αλλά ούτε και μεγαλύτερη αρμονία παρατηρείται στις πολυπολιτισμικές γειτονιές. Αυτό που παρατηρείται είναι μεγαλύτερη απομόνωση του ατόμου από τον κοινωνικό του περίγυρο και μεγαλύτερη κοινωνική απάθεια -τα άτομα με άλλα λόγια «μπαίνουν στο καβούκι τους».

Αξίζει να σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο σοκ από τα ευρήματα το έπαθε ο ίδιος ο Πάτναμ που ήταν θερμός υποστηρικτής του πολυπολιτισμικού μοντέλου. Γι’ αυτό δαπάνησε αρκετό χρόνο διασταυρώνοντας και επαληθεύοντας τα αποτελέσματα της έρευνας προτού αποφασίσει να τη δημοσιοποιήσει.

Πάντως ο ίδιος πιστεύει ότι αυτές οι επιπτώσεις είναι μεσοβραχυπρόθεσμες και ότι μακροπρόθεσμα μπορούν να εκλείψουν. Η αισιοδοξία του πηγάζει από τρεις λόγους.

* Τις ένοπλες δυνάμεις, όπου οι κοινωνική αλληλεγγύη μεταξύ των στρατιωτών έχει αυξηθεί παρά το γεγονός ότι έχει αυξηθεί η εθνοτική ποικιλομορφία.

* Οι εκκλήσιες -ιδιαίτερα οι μεγαλο-εκκλησίες των Ευαγγελικών- που σήμερα παρουσιάζουν μεγάλο βαθμό πολιτισμικής ενσωμάτωσης.

* Οι γάμοι -ενώ κάποτε οι άνθρωποι παντρεύονταν άτομα προερχόμενα από την εθνική τους ομάδα, σήμερα παντρεύονται σε ολοένα αυξανόμενο βαθμό άτομα από άλλες εθνοτικές ομάδες.

www.tmichas.wordpress.com

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 12/11/2007

Οπου οι γονείς παίρνουν την παιδεία στα χέρια τους!

Του ΤΑΚΗ ΜΙΧΑ

Φανταστείτε μια ομάδα γονέων, από αυτούς των οποίων τα παιδιά δεν μπορούν να προσέλθουν στα σχολεία λόγω των καταλήψεων, να πήγαινε στον υπουργό Παιδείας κ. Στυλιανίδη και να του ζητούσε να τους δώσει τη δυνατότητα να λειτουργήσουν ένα δικό τους Γυμνάσιο ή Λύκειο χρηματοδοτούμενο κατά 80% από το κράτος. Ο υπουργός, υποθέτω, θα τους άκουγε ευγενικά και μετά θα τους έστελνε σπίτια τους, διερωτώμενος αν είχαν σώας τας φρένας τους. Διότι εδώ είναι Ελλάδα, όπου τέτοιου είδους πρωτοβουλίες θεωρούνται εξωγήινες. Ακόμα και οι πολιτικές δυνάμεις που δεν χάνουν ευκαιρία να θριαμβολογούν για τις πρωτοβουλίες της «κοινωνίας των πολιτών» ή να πρωτοστατούν στην υποστήριξη των «κοινωνικών κινημάτων» θα αντιμετώπιζαν με τρόμο μια τέτοια ενέργεια.

Αντίθετα, τέτοιες πρωτοβουλίες είναι περίπου αυτονόητες σε χώρες όπως η Δανία. Εκεί ομάδες γονέων έχουν το δικαίωμα να στήσουν το δικό τους σχολείο, να προσλάβουν δασκάλους ή καθηγητές και να ζητήσουν από το κράτος ή τις δημοτικές αρχές ένα μεγάλο μέρος της χρηματοδότησης της λειτουργίας τους. Επίσης στη Δανία ένας νόμος που ψηφίστηκε το 2005 επιτρέπει σε κάθε γονιό να επιλέγει αν θα στείλει τα παιδιά του σε ιδιωτικό η δημόσιο εκπαιδευτήριο. Στην περίπτωση που επιλέξει ιδιωτικό ίδρυμα τα δίδακτρα θα καλυφθούν από το κράτος.

Φυσικά αυτές οι καταστάσεις δεν δημιουργήθηκαν από μόνες τους με θεία επιφοίτηση. Θέλει δουλειά πολλή για να γυρίσει ο ήλιος, όπως έλεγε και ο ποιητής. Πάνω απ’ όλα χρειάζεται συνειδητοποιημένους πολίτες που είναι έτοιμοι να αγωνιστούν για τα δικαιώματά τους και τα δικαιώματα των παιδιών τους. Κάτι το οποίο έχει η Δανία και το οποίο απουσιάζει στην Ελλάδα. Οπως δείχνει άλλωστε η ιστορία που ακολουθεί:

Οπως συμβαίνει και αλλού έτσι και στη Δανία τα τελευταία έτη παρατηρήθηκε μια περικοπή στις δημόσιες -δημοτικές- δαπάνες που αφορούν τα νηπιαγωγεία και τους παιδικούς σταθμούς. Αυτό είχε αποτέλεσμα την επιδείνωση της λειτουργίας τους που έπαιρνε τη μορφή μείωσης των θέσεων, δυσαρέσκειας και απεργιών του διδακτικού προσωπικού, αύξησης των γραφειοκρατικών διαδικασιών κ.λπ.

Αυτό οδήγησε πολλούς γονείς να προσπαθήσουν να πάρουν τους σταθμούς στα χέρια τους. Ετσι, ζήτησαν από τις δημοτικές αρχές να τους παραχωρήσουν τη δυνατότητα λειτουργίας τους ως μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων. Οπως και έγινε. Με την πράξη της παραχώρησης οι γονείς απέκτησαν την πλήρη νομική και οικονομική ευθύνη γι’ αυτά τα ιδρύματα.

Ετσι, σε σύντομο χρονικό διάστημα άρχισαν να εμφανίζονται σε όλη τη Δανία «ιδιωτικοί» παιδικοί σταθμοί και νηπιαγωγεία, η διοίκηση των οποίων είχε παραχωρηθεί από τις δημοτικές αρχές στους γονείς. Με αποτέλεσμα να παρατηρηθεί μια εκρηκτική αύξηση στον αριθμό αυτών των ιδρυμάτων. Ετσι, μέσα σ’ ένα έτος ο αριθμός αυτών των ιδρυμάτων αυξήθηκε από 19 σε 70 σε όλη τη χώρα.

«Οι δημοτικές αρχές», δήλωνε στα ΜΜΕ της χώρας ένας από τους πρωτεργάτες του κινήματος της «ιδιωτικοποίησης» των παιδικών σταθμών, «θα πρέπει να εγκαταλείψουν την προσπάθεια να παρέχουν νηπιαγωγεία και παιδικούς σταθμούς διότι η κοινωνία των πολιτών και οι απλοί άνθρωποι μπορούν να προσφέρουν καλύτερα -και πρέπει να το κάνουν- τέτοιες γενικές κοινωνικές υπηρεσίες. Οι δημοτικές αρχές θα πρέπει να περιοριστούν στο να φροντίζουν τα παιδιά με ειδικές ανάγκες».

Πράγματι, όπως αναφέρει σε σχετικό δημοσίευμα η (αριστερή) εφημερίδα Information, τα νέα αυτά ιδρύματα από τη στιγμή που πέρασαν στον έλεγχο των γονέων βελτίωσαν σημαντικά τα οικονομικά τους, γεγονός που τους επέτρεψε να απασχολούν περισσότερους παιδαγωγούς με ελάχιστη αύξηση των διδάκτρων. Επίσης μείωσαν δραματικά τις γραφειοκρατικές διαδικασίες, με αποτέλεσμα να έχουν οι απασχολούμενοι περισσότερο χρόνο να αφιερώσουν στα παιδιά.

Φυσικά υπάρχει και μια μερίδα της κοινής γνώμης που ανησυχεί με αυτές τις εξελίξεις θεωρώντας ότι αποτελούν τον προθάλαμο για την πλήρη ιδιωτικοποίηση των μηχανισμών κοινωνικής ευημερίας. Ομως η γενικότερη εκτίμηση είναι ότι αυτές οι εξελίξεις αποτελούν νίκη της «κονωνίας των πολιτών». Είναι χαρακτηριστικό ότι το νέο μανιφέστο του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος της χώρας αναγνωρίζει πως η «κοινωνία των πολιτών» θα πρέπει να λαμβάνει ενεργά μέρος στην επίλυση διαφόρων προβλημάτων που μέχρι σήμερα άνηκαν αποκλειστικά στις αρμοδιότητες της κρατικής γραφειοκρατίας. Επίσης οι εξελίξεις αυτές έδειξαν, όπως επισήμαναν τα τοπικά ΜΜΕ, πόσο ισχυρή ομάδα πίεσης είναι οι γονείς από τη στιγμή που συνειδητοποιούν τα συμφέροντά τους. «Γονιοί συνειδητοποιημένοι, ποτέ νικημένοι», όπως λέει και το γνωστό σύνθημα.

 

www.tmichas.wordpress.com

Μακεδονικο και αλυτρωτισμος

ΕΝ-ΣΤΑΣΕΙΣ

Του ΤΑΚΗ ΜΙΧΑ

Η βαθύτερη ανησυχία της Ελλάδας, όπως είχε παλαιότερα επισημάνει και ο Κ. Μητσοτάκης, δεν είναι το όνομα αλλά η ιδεολογία του αλυτρωτισμού την οποία προβάλλει ένα τμήμα της πολιτικής ελίτ της γειτονικής χώρας. Ο αλυτρωτισμός και όχι το όνομα αποτελεί μακροπρόθεσμα ένα δυνητικό, θεωρητικό ή πραγματικό, κίνδυνο για την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική κυριαρχία. Το όνομα από μόνο του δεν συνιστά κίνδυνο: αν π.χ. οι Εσκιμώοι αύριο υιοθετούσαν το όνομα «Μακεδονία» και αποκαλούσαν τους εαυτούς τους «απογόνους του Αλεξάνδρου», η Αθήνα όχι μόνο δεν θα αντιδρούσε αλλά θα το θεωρούσε και χαριτωμένο. Οπως ακριβώς συμβαίνει με ορισμένες φυλές στο Πακιστάν, που ισχυρίζονται ότι είναι απόγονοι του Μακεδόνα βασιλιά χωρίς αυτό να ενοχλεί κανέναν στην Ελλάδα.

Με δεδομένη την πρόσφατη ιστορία της περιοχής, οι ανησυχίες της Ελλάδας δεν είναι τελείως αδικαιολόγητες. Στην αλυτρωτική ιδεολογία του «μακεδονισμού», η Ελλάδα αντιπροσωπεύει κάτι ανάλογο με το Ισραήλ και οι Σλαβομακεδόνες παίζουν το ρόλο των Παλαιστινίων. Η ελληνική Μακεδονία σε αυτή την εθνική μυθοπλασία αντιπροσωπεύει τα «κατεχόμενα» από τα οποία οι γηγενείς «Μακεδόνες», που αποτελούσαν την πλειονότητα του πληθυσμού μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους, αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν ως αποτέλεσμα είτε «εθνικών εκκαθαρίσεων» είτε της πολιτικής της βίαιης αφομοίωσης που εφάρμοσαν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις (και όχι μόνο η δικτατορία της 4ης Αυγούστου) από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα μέχρι πρόσφατα.

«Ο πραγματικός λόγος της διαμάχης δεν είναι το όνομα», έγραφε χαρακτηριστικά την περασμένη εβδομάδα σε άρθρο του στην «Washington Times» ο πρόεδρος της Ενωμένης «Μακεδονικής» Διασποράς Α. Κολόσκι, «αλλά ότι η Ελλάδα προσάρτησε βίαια ένα μεγάλο μέρος της ιστορικής Μακεδονίας μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13. Αρνείται την ύπαρξη του μακεδονικού λαού και ακολούθησε μια πολιτική βίαιης αφομοίωσης. Αυτή η πολιτική ισοδυναμεί με γενοκτονία…». Παρεμπιπτόντως, η αναφορά σε μια ελληνική «γενοκτονία» από μια συντηρητική αμερικανική εφημερίδα την ίδια εβδομάδα που στο Κογκρέσο συζητείτο το θέμα της γενοκτονίας των Αρμενίων, φυσικά δεν έμεινε ασχολίαστο στους διπλωματικούς κύκλους στην Ουάσιγκτον…

Αν λοιπόν δεχτούμε ότι το καίριο πρόβλημα που θα πρέπει να απασχολεί την Αθήνα είναι η ιδεολογία του «αλυτρωτισμού» των Σκοπίων, τότε είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσει κανείς την ελληνική παθολογική πλέον επιμονή στο θέμα του ονόματος. Είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς πως μια σύνθετη ονομασία (π.χ. «Ανω Μακεδονία») θα ακυρώσει την προαναφερθείσα απειλή του «αλυτρωτισμού». Αντίθετα, είναι πιο πιθανό ότι η αποδοχή μιας σύνθετης ονομασίας («Ανω», «Νέα» κ.λπ.) θα τονίσει ακόμα περισσότερο την εικόνα μιας «κουτσουρεμένης» Μακεδονίας, ένα τμήμα της οποίας βρίσκεται κάτω από τον «ξένο ζυγό».

Απ’ αυτή τη σκοπιά η Ελλάδα βρίσκεται στην καθόλου αξιοζήλευτη θέση να δαπανά πολύτιμο διπλωματικό κεφάλαιο προκειμένου να επιτύχει κάτι το οποίο σε τελική ανάλυση έρχεται σε αντίθεση με τα συμφέροντά της. Η ελληνική διπλωματία ρισκάρει με τη στάση της:

α) Μια μετωπική αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

β) Να κατηγορηθεί ότι συνεισφέρει στην περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής. Η Ουάσιγκτον πιστεύει ακράδαντα ότι μόνο η ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ μπορεί να αποσοβήσει μια ρήξη μεταξύ των Αλβανών και Σλαβομακεδόνων ως επακόλουθο του υπαρκτού κινδύνου μιας ντε φάκτο διχοτόμησης του Κοσόβου. Οποιοσδήποτε λοιπόν εμποδίζει την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ συνεισφέρει, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, ipso facto στην αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής.

γ) Να θεωρηθεί ότι προσφεύγει στη φιλοσοφία των «εκβιασμών» και του «τσαμπουκά» οπότε χάνει κάποια μάχη στο διπλωματικό επίπεδο (όπως ακριβώς έχει συμβεί με το «Μακεδονικό»).

Ολες αυτές οι κινήσεις θα ήταν σε ένα βαθμό κατανοητές αν το ζητούμενο, δηλαδή η αλλαγή του ονόματος, εξυπηρετούσε άμεσα ζωτικά συμφέροντα της χώρας. Ομως ακριβώς το αντίθετο ισχύει. Η αλλαγή του ονόματος από «Δημοκρατία της Μακεδονίας» σε π.χ. «Δημοκρατία της Ανω Μακεδονίας» θα έχει μοναδικό αποτέλεσμα την περαιτέρω αναζωπύρωση του αλυτρωτικού «μακεδονισμού».

Οσο και αν φαίνεται παράξενο, η σημερινή συνταγματική ονομασία της γειτονικής χώρας εναρμονίζεται περισσότερο με τα ελληνικά συμφέροντα από ό,τι μια νέα σύνθετη ονομασία. Διότι η σημερινή συνταγματική ονομασία σε τελική ανάλυση σηματοδοτεί αποδοχή του γεγονότος ότι οτιδήποτε «μακεδονικό» εξαντλείται εντός των συνόρων της ΠΓΔΜ και δεν υπάρχει κανένα «υπόλοιπο» το οποίο παραμένει εκτός συνόρων, αναμένοντας την «απελευθέρωσή» του. Αν λοιπόν η Ελλάδα επιθυμεί να διασφαλίσει τα συμφέροντά της θα πρέπει να επιμείνει κυρίως σε μέτρα τα οποία οδηγούν μακροπρόθεσμα στην άμβλυνση του αλυτρωτικού «μακεδονισμού» και όχι σε μια αλλαγή ονόματος που θα έχει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα.

www.tmichas.wordpress.com