matchpoint

Οκτώβριος 11, 2006

Από την πάλη των τάξεων στην πάλη των… ηλικιών

Filed under: Evolutionary biology — Takis Michas @ 8:37 πμ

ID: 1101570
Εντυπο: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Ημ/νία: 20/10/2003
Σελ.: 70
Κατηγορία: Πλανήτης ΓΗ

Του ΤΑΚΗ ΜΙΧΑ

Ποιος είναι ο παράγοντας που προσδιορίζει τη συχνότητα και την ένταση των συγκρούσεων και αντιθέσεων σε μια χώρα; Οι ταξικές αντιθέσεις; Η φτώχεια και η εξαθλίωση που επικρατούν σε ορισμένα πληθυσμιακά στρώματα; Οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες; Η συνύπαρξη εντός των ορίων της χώρας πολλών, διαφορετικών εθνοτικών ομάδων; Ο βαθμός πολιτικής καταπίεσης που ασκεί η κυρίαρχη τάξη;

Ολοι αυτοί οι παράγοντες αναμφίβολα παίζουν ένα σημαντικό ρόλο.Ομως υπάρχει και ένας άλλος που μέχρι σήμερα είχε υποτιμηθεί στις αναλύσεις: ο δημογραφικός παράγοντας, που σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες φαίνεται να επισκιάζει όλους τους προηγούμενους. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι ένας από τους κυριότερους παράγοντες συγκρούσεων σε μια χώρα είναι ο αριθμός των νέων -ή πιο σωστά η αναλογία νέων προς μεγαλύτερης ηλικίας άτομα. Οσο πιο μεγαλός είναι ο αριθμός των νέων σε σχέση με τους μεγαλύτερους τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα βίαιων συγκρούσεων. Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας πρόσφατης μελέτης του κέντρου ερευνών, Center for Strategic and International Studies, που εδρεύει στην Ουάσιγκτον.

Πάρτε για παράδειγμα τη Λιβερία, χώρα γνωστή από τις τηλεοπτικές εικόνες των δεκάχρονων (και νεαρότερων παιδιών) που κυκλοφορούν με τα Καλάσνικοφ στο χέρι τρομοκρατώντας τους άοπλους κατοίκους. Η Λιβερία είναι μια εξαιρετικά νεανική κοινωνία. Ο μέσος όρος ηλικίας είναι μόλις 16,6 έτη. Αντίθετα στη Βρετανία είναι 37,7. Ανάλογη είναι η κατάσταση και σε δυο άλλες χώρες της Αφρικής που είναι γνωστές για τις εμφύλιες συγκρούσεις, τις σφαγές, τους πρόσφυγες. Το Κογκό (μέσος όρος 16,5 έτη) και η Σιέρα Λεόνε (μέσος όρος 17,9 έτη).

Οι προαναφερθείσες χώρες αποτελούν αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις της τάσης που επικρατεί. Σύμφωνα με την έρευνα του CSIS από τις 25 πιο νεανικές χώρες στον κόσμο, οι 16 βίωσαν σημαντικές εμφύλιες συγκρούσεις τα τελευταία 50 χρόνια. Δεν πρόκειται για ένα νέο φαινόμενο. Την περίοδο της λεγόμενης «πολιτιστικής επανάστασης» ο μέσος όρος ηλικίας στην Κίνα ήταν 19. Οταν ανετράπη ο Σάχης στο Ιράν, ήταν 17. Τι κοινό έχουν το Αφγανιστάν, το Ιράκ, η Συρία και το Πακιστάν; Οτι σε όλες ο μέσος όρος ηλικίας είναι κάτω από 19. Στην Παλαιστίνη είναι 17.

Από την άλλη πλευρά η μοναδική χώρα με σχετικά ηλικιωμένο πληθυσμό που βίωσε συγκρούσεις ήταν η Κροατία. Αντίθετα η Ιαπωνία, που έχει έναν από τους πιο γηρασμένους πληθυσμούς στον κόσμο -μέσος όρος 41,3 έτη-, είναι μια από τις πιο ειρηνικές χώρες…

Τα συμπεράσματα της έκθεσης του CSIS ενισχύονται και από τα παραδείγματα των δυτικών κοινωνιών. Παρ’ όλο που η αναλογία των νέων είναι σχετικά μικρή -πρόκειται για τις πιο γηρασμένες περιοχές στον κόσμο- οι νησίδες βίας και συγκρούσεων που υπάρχουν βρίσκονται ακριβώς σε περιοχές όπου υπάρχει σχετικά μεγαλύτερη απουσία ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας. Σε περιοχές όπου, π.χ., επικρατούν οι μονογονικές οικογένειες και όπου, συνεπώς, η αναλογία νέων/μεσήλικων είναι πολύ χαμηλή. Εκεί υπάρχουν και τα μεγαλύτερα προβλήματα βίας και βανδαλισμού. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι αυτές που θεωρούσαμε παραδοσιακά αιτίες αυτών των προβλημάτων -ανεργία, ναρκωτικά, διαζύγια, εξαθλίωση- δεν ισχύουν. Ομως επιδεινώνονται σημαντικά από την αριθμητική δυσαναλογία η οποία επικρατεί μεταξύ μεσήλικων και νέων ατόμων.

Πάντως δεν θα πρέπει κανείς να εξαγάγει το συμπέρασμα ότι η αύξηση του αριθμού των παιδιών αυτόματα οδηγεί σε αυτά τα προβλήματα. Αντίθετα, φαίνεται ότι υπάρχει ένα άριστο (optimum) σημείο νεανικής πληθυσμιακής πυκνότητας. Τα προβλήματα αρχίζουν όταν ξεπεραστεί αυτό το σημείο.

Αν ισχύουν τα συμπεράσματα της έκθεσης του CSIS αυτό σημαίνει ότι μελλοντικά αυτά τα προβλήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν από την κοινωνική πολιτική. Πολλές συνοικίες δεν θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν μόνες τους, χωρίς την αρωγή των αρχών, τα αποτελέσματα των δυναμικών δημογραφικών αλλαγών. Η κοινωνική και οικιστική πολιτική θα πρέπει να στοχεύει έτσι ώστε στις συνοικίες να υπάρχει ένα καλό «κοκτέιλ» νέων και μεγαλύτερης ηλικίας ατόμων. Στην Αγγλία, παλαιότερα, στις εργατικές πολυκατοικίες υπήρχε ο στόχος: 3 μεγαλύτερης ηλικίας άτομα για κάθε παιδί.. Ομως με την εκρηκτική αύξηση των μονογονεϊκών οικογενειών αυτός ο στόχος εγκαταλείφθηκε, με αποτέλεσμα αυτοί οι χώροι σήμερα να αποτελούν τις μεγαλύτερες εστίες προβλημάτων.


Πηγή: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Στήλη: ΠΛΑΝΗΤΗΣ-ΓΗ

Διάφορα: ΙΔΕΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: