matchpoint

Οκτώβριος 11, 2006

Χρειαζόμαστε την Αστυνομία;

Filed under: Evolutionary biology — Takis Michas @ 7:43 πμ

ID: 1346807
Εντυπο: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Ημ/νία: 27/02/2006
Σελ.: 70
Κατηγορία: Πλανήτης ΓΗ

Του ΤΑΚΗ ΜΙΧΑ

Οι απόψεις σχετικά με την ύπαρξη και το ρόλο της Αστυνομίας ποικίλλουν. Για ορισμένους -την πλειονότητα- η Αστυνομία δεν παίζει κανένα θετικό ρόλο στην κοινωνία. Αντίθετα, ο ρόλος της είναι να περιφρουρεί τα προνόμια της άρχουσας τάξης και να εξουδετερώνει όσους προσπαθούν να τα αμφισβητήσουν. Με άλλα λόγια, η Αστυνομία είναι ένα τεχνητό κατασκεύασμα που οφείλει τη δημιουργία του στην ύπαρξη οικονομικών και πολιτικών ανισοτήτων στην κοινωνία. Αν εκλείψουν αυτές οι ανισότητες, θα εκλείψει και η ανάγκη ύπαρξης της Αστυνομίας.

Για την πλειονότητα, αντίθετα, η Αστυνομία επιτελεί ένα πολύ θετικό έργο στην κοινωνία. Διασφαλίζει την κοινωνική συνοχή. Αν δεν υπήρχε Αστυνομία, τότε ο κάθε ένας από εμάς θα είχε το κίνητρο να παραβιάσει τους νόμους και να βλάψει τον συνάνθρωπό του. Το αποτέλεσμα θα ήταν μια κατάσταση ανομίας και η διάλυση του κοινωνικού ιστού. Η τελική κατάληξη θα ήταν η επάνοδος των κοινωνιών στη φυσική κατάσταση και στον περίφημο «πόλεμο όλων εναντίον όλων» του Χομπς.

Ομως, όπως δείχνουν πρόσφατες έρευνες από το ζωικό βασίλειο, η άποψη της πλειονότητας σε αυτή την περίπτωση είναι μάλλον σωστή. Αστυνομικούς βρίσκει κανείς και στο ζωικό βασίλειο, όπου μάλιστα διαδραματίζουν έναν κεντρικό ρόλο. Η ανθρωπολόγος Τζέσικα Φλακ και οι συνεργάτες της μελέτησαν μια ομάδα 84 ασιατικών πιθήκων που ανήκουν στο είδος των μακάκων με ουρά γουρουνιού (macaca menestrina). Εκεί ανακάλυψε ότι τρεις πίθηκοι έπαιζαν το ρόλο αστυνομικών. Η δουλειά τους ήταν κυρίως να παρεμβαίνουν και να χωρίζουν πιθήκους που ήταν έτοιμοι να συμπλακούν και σε ορισμένες περιπτώσεις να διώχνουν τους ταραχοποιούς από την ομάδα. Μόνο σε πολύ ακραίες περιπτώσεις προσέφευγαν στον ξυλοδαρμό. Πάντοτε συμπεριφέρονταν με δίκαιο τρόπο, χωρίς να παίρνουν το μέρος κανενός.

Είναι ενδιαφέρον ότι στους μακάκους οι αστυνομικοί -όπως ακριβώς ο σερίφης στις ΗΠΑ- εκλέγονται από την ομάδα με ψηφοφορία. Ο κάθε πίθηκος ψηφίζει τραβώντας τα χείλη του και δείχνοντας τα δόντια του. Εκείνοι που συνέλεγαν τις περισσότερες τέτοιες γκριμάτσες -δηλώσεις υποταγής και σεβασμού- εκλέγονταν σερίφηδες της ομάδας.

Συνήθως εκλέγονταν οι πιο μεγαλόσωμοι. Πάντως και εδώ οι οικογενειακές διασυνδέσεις φαίνεται να επηρεάζουν το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας. Πολύ συχνά ένας πιο μικρόσωμος πίθηκος έπαιρνε περισσότερους ψήφους αν είχε περισσότερα αδέλφια από τον μεγαλόσωμο.

Προκειμένου να μελετήσει τις επιδράσεις που έχει η παρουσία της Αστυνομίας στο κοινωνικό σύνολο, η Φλακ μια φορά την εβδομάδα απέσυρε τους αστυνομικούς από την ομάδα και τους μετέφερε για δέκα ώρες σε ένα άλλο μέρος. Οι επιπτώσεις της απουσίας της Αστυνομίας στην κοινωνία των πιθήκων εμφανίστηκαν αμέσως και ήταν δραματικές. Οι μακάκοι άρχισαν να μη φροντίζουν ο ένας τον άλλον, να παίζουν λιγότερο μεταξύ τους και να μην κάθονται κοντά ο ένας στον άλλον. Στη συνέχεια άρχισαν να χωρίζονται σε συγγενικές κλίκες και να απομονώνονται μεταξύ τους. Ταυτόχρονα αυξήθηκαν σημαντικά τα κρούσματα βίας στην ομάδα.

Σύμφωνα με την Αμερικανίδα ανθρωπολόγο, η αστυνομία των πιθήκων επιτρέπει την αρμονική συνύπαρξη μεταξύ των μελών της ομάδας. Οι πίθηκοι συνήθως δεν παίρνουν το ρίσκο να κάνουν νέους φίλους αν δεν υπάρχει ο αστυνομικός που θα εμποδίσει τη συμπλοκή σε περίπτωση που προκύψει παρεξήγηση. Το γεγονός αυτό επιτρέπει τη δημιουργία μεγάλων ομάδων. Η ύπαρξη μεγάλων ομάδων από την πλευρά της οφελεί και τους αστυνομικούς, διότι όσο μεγαλύτερη είναι η ομάδα τόσο μεγαλύτερες είναι οι αμυντικές της δυνατότητες και κατά συνέπεια οι πιθανότητες επιβίωσης. Επίσης, όσο μεγαλύτερη είναι η ομάδα τόσο περισσότερα είναι τα θηλυκά στα οποία έχουν πρόσβαση οι αστυνομικοί.

Σ’ αυτό λοιπόν το τμήμα του ζωικού βασιλείου η ύπαρξη της Αστυνομίας ήταν το κλειδί της κοινωνικής συνοχής. Η απουσία της ταχύτατα οδήγησε στην κοινωνική αποσύνθεση. Το θέμα δεν είναι μόνο ότι αυξήθηκε η βία στην κοινωνία των μακάκων. Το πιο σημαντικό θέμα ήταν ότι οι μακάκοι σταμάτησαν πολλές από τις καθημερινές τους δραστηριότητες που ενίσχυαν τους μεταξύ τους κοινωνικούς δεσμούς. Κάτι ανάλογο στην ανθρώπινη κοινωνία θα ήταν ότι αν απουσίαζε η Αστυνομία, θα έπαυαν οι άνθρωποι να βγαίνουν με τους φίλους τους για έναν καφέ ή για ένα ποτό.


Πηγή: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Στήλη: ΠΛΑΝΗΤΗΣ-ΓΗ

Διάφορα: ΙΔΕΕΣ – ΓΕΓΟΝΟΤΑ – ΠΡΟΣΩΠΑ

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: