matchpoint

Σεπτεμβρίου 3, 2007

Αναδιανομη Εισοδηματος η Περισσοτερες Ευκαιριες;

Filed under: Uncategorized — Takis Michas @ 11:12 πμ

ID: 1488152
Εντυπο: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Ημ/νία: 27/08/2007
Σελ.: 62
Κατηγορία: Πλανήτης ΓΗ

 

Του ΤΑΚΗ ΜΙΧΑ

Σε πρόσφατες δηλώσεις του στην «Κ.Ε.» ο ηγέτης του ΠΑΣΟΚ Γ. Παπανδρέου έκανε αναφορά σε μια «δίκαιη αναδιανομή του εισοδήματος», ως έναν από τους στόχους της πολιτικής του κόμματός του. Πράγματι, το θέμα των οικονομικών ανισοτήτων βρίσκεται σήμερα για μία ακόμη φορά στο επίκεντρο της προβληματικής πολλών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων ακόμα και στις ΗΠΑ, όπου μάλιστα ένας υποψήφιος πρόεδρος (ο Τζον Εντουαρντς) το έχει θέσει στο επίκεντρο του προεκλογικού του προγράμματος.

Ομως, η συζήτηση για τις οικονομικές ανισότητες έχει εμπλουτισθεί με ένα νέο στοιχείο: με το οτι, όπως πιστεύουν πολλοί αναλυτές, η ύπαρξη μεγάλης οικονομικής ανισότητας σε μια χώρα δεν είναι απλώς δεοντολογικά απαράδεκτη, αλλά επιπλέον έχει αρνητικές ψυχολογικές επιπτώσεις. Συγκεκριμένα προκαλεί αισθήματα δυστυχίας.

Οι θιασώτες της άποψης ότι η ευτυχία συνδέεται με την οικονομική ανισότητα υποστηρίζουν πως η ευημερία είναι μια σχετική έννοια. Από τη στιγμή που έχουμε αφήσει πίσω μας το επίπεδο της επιβίωσης -όπως συμβαίνει με τους περισσότερους κατοίκους των βιομηχανικών χωρών- αυτό που μας ενδιαφέρει περισσότερο είναι η οικονομική μας θέση σε σχέση με άλλους, παρά αυτό καθεαυτό το εισόδημά μας. Τα εμπειρικά δεδομένα στηρίζουν αυτήν την άποψη. Ετσι σε μια έρευνα στις ΗΠΑ το 70% των ερωτώμενων δήλωσε ότι θα αισθανόταν πιο ευτυχισμένο σε μια εταιρεία όπου θα κέρδιζε 33.000 δολάρια ετησίως έναντι 30.000 δολ. των άλλων εργαζομένων, παρά σε μια εταιρεία όπου θα κέρδιζε 35.000 δολάρια έναντι 38.000 δολ. των άλλων εργαζομένων. Σε μια άλλη έρευνα, πάλι στις ΗΠΑ, το 56% των ερωτηθέντων είπε ότι θα προτιμούσε μια δουλειά όπου θα έπαιρνε 50.000 δολάρια ετησίως έναντι 25.000 δολ. των συναδέλφων του, παρά μια δουλειά όπου θα έπαιρνε 100.000 δολάρια ετησίως έναντι 200.000 δολ. των συναδέλφων του. Αυτές οι έρευνες δείχνουν, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, ότι οι άνθρωποι ενδιαφέρονται περισσότερο για τη σχετική παρά για την απόλυτη εισοδηματική τους θέση. Προτιμούν ένα χαμηλότερο εισοδηματικό επίπεδο, στον βαθμό που αυτό συμβαδίζει με τη βελτίωση της οικονομικής τους θέσης έναντι των άλλων, παρά ένα υψηλότερο οικονομικό επίπεδο, αν αυτό σηματοδοτεί τη χειροτέρευση της οικονομικής τους θέσης έναντι άλλων.

Ομως, πολλοί αμφισβητούν αυτά τα επιχειρήματα. Αν πράγματι υπήρχε αυτή η σχέση μεταξύ οικονομικής ισότητας και ευτυχίας, αυτό θα σήμαινε ότι η αύξηση των ανισοτήτων σε μια κοινωνία θα οδηγούσε στην αύξηση της δυστυχίας μεταξύ του πληθυσμού. Ομως αυτό δεν συμβαίνει. Στις ΗΠΑ κατά τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια σημαντική αύξηση της οικονομικής ανισότητας. Ετσι, το 1973 η μέση οικογένεια του ανώτερου 20% του πληθυσμού κέρδιζε 10 φορές περισσότερα από όσα η μέση οικογένεια του κατώτερου 20%. Το 2003 η διαφορά είχε αυξηθεί σε 15 φορές περισσότερα. Ομως, αντίθετα από ό,τι θα ανέμενε κανείς, η αύξηση της οικονομικής ανισότητας δεν οδήγησε σε μείωση του αριθμού των ανθρώπων που δήλωναν ευτυχισμένοι -το αντίθετο. Ετσι, σε έρευνα της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ, το 1972 το 30%, των ερωτηθέντων δήλωνε ότι ήταν «πολύ ευτυχισμένο» με τη ζωή του, το 1982 το 31%, το 1993 το 32% και το 2004 το 31%. Η διεύρυνση λοιπόν των οικονομικών ανισοτήτων δεν φαίνεται να είχε επιπτώσεις στα επίπεδα ευτυχίας στη χώρα.

Τα αποτελέσματα αυτά οδηγούν πολλούς αναλυτές να υποστηρίζουν ότι αυτό το οποίο έχει σημασία για τους ανθρώπους δεν είναι τόσο οι οικονομικές ανισότητες όσο οι οικονομικές ευκαιρίες που έχει κανείς για να βελτιώσει τη ζωή του. Η άποψη αυτή με τη σειρά της οδηγεί σε εντελώς διαφορετικές πολιτικές απ’ αυτές που προτείνουν οι οπαδοί του οικονομικού εξισωτισμού. Ετσι, ενώ οι δεύτεροι πιστεύουν ότι η αύξηση της ευτυχίας της κοινωνίας θα επιτευχθεί με τη μείωση των ανισοτήτων μέσω της αναδιανομής του εισοδήματος και της φορολογίας, οι πρώτοι τονίζουν τη δημιουργία νέων ευκαιριών για όλους. «Αυτή η άποψη», γράφει ο Αρθουρ Μπρουκς, «οδηγεί σε πολιτικές που έχουν στόχο όχι την κατάργηση των οικονομικών ανισοτήτων, αλλά τη βελτίωση της οικονομικής κινητικότητας. Αυτό σημαίνει βελτίωση των εκπαιδευτικών ευκαιριών, επιθετική αντιμετώπιση των πολιτισμικών εμποδίων στην επιτυχία, ενίσχυση της ελαστικότητας των εργασιακών αγορών και, τέλος, προστασία ενός θετικού κλίματος για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας».

www. tmichas.wordpress.com


Λεζάντες:

  • Γ. Παπανδρέου
  • Τζον Εντουαρντς

Πηγή: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Στήλη: ΠΛΑΝΗΤΗΣ-ΓΗ

Advertisements

3 Σχόλια »

  1. Μα δεν είναι απλό: όταν ο πορισμός εισοδήματος είναι εξασφαλισμένος μέσω της κρατικής αναδιανεμητικής πολιτικής, ποιο είναι το κίνητρο που θα οδηγήσει κάποιον να προσπαθήσει, να ρισκάρει παραπάνω; Ειδικά εάν δεν έχει πολλά περισσότερα να κερδίσει έναντι αυτού που στηρίζεται στην αναδιανομή; Και αυτό νομίζω ότι ισχύει ακόμη και για την περίπτωση που γινόταν δεκτό ότι η οικονομική ανισότητα είναι προβληματική για το σύνολο της κοινωνίας – αυτό που γράφετε για την οικονομική κινητικότητα και την εξασφάλισή της (κυρίως μέσω της αποχής του κράτους από την οικονομική δραστηριότητα) δεν είναι η πρέπουσα λύση, σε κάθε περίπτωση;

    Σχόλιο από Averell — Σεπτεμβρίου 3, 2007 @ 5:00 μμ | Απάντηση

  2. Είχα διαβάσει αποσπάσματα της έρευνας με τις ερωτήσεις που θέτε για το επίπεδο εισοδήματος στο Economist πριν από μερικά χρόνια. Το ενδιαφέρον εύρημα ήταν ο αντίθετος τρόπος σκέψης που έχουν οι εργαζόμενοι για τις διακοπές. Οι περισσότεροι προτίμησαν να έχουν οι ίδιοι 6 εβδομάδες άδειας ετησίως όταν οι υπόλοιποι έχουν 8 παρά να έχουν οι ίδιοι 4 όταν οι υπόλοιποι έχουν 2 αν θυμάμαι σωστά.

    Άρα ενώ οι εργαζόμενοι σκέφτονται μάλλον με ανταγωνιστικό τρόπο για το εισόδημα (χρήμα) δεν συμβαίνει το ίδιο για τις διακοπές (ελεύθερος χρόνος).

    -Simon @ atheoi.ORG

    Σχόλιο από SimonSays — Σεπτεμβρίου 7, 2007 @ 7:31 μμ | Απάντηση

  3. Πολύ σωστά, κ. Μίχα. Έτσι μάλλον εξηγείται ο σαδισμός των «υπέρ του δέοντος» πλουσίων, εκατομμυριούχων και δισεκατομμυριούχων. νοιώθοντας δυστυχία με τόσα άχρηστα λεφτά, το μόνο που απομένει στην δίχως νόημα ζωή τους είναι να διευρύνουν το χάσμα εκατομμυριούχων-μικρομεσαίων, ώστε στιγμιαία να νοιώθουν κάποια ψυχική ανακούφιση οι δύστυχες ψυχές τους. αλλιώς δεν εξηγείται η μανία τους να αρπάξουν τα πάντα.
    όσο για τις περισσότερες ευκαιρίες, φαίνεται πως οι άνθρωποι κατεβαίνουν από τον πλανήτη Άρη, όπως φαντάζεται ο Ρόουλς και στιγμιαία «δεν ξέρουν την κοινωνική τους θέση», κι επομένως η ανισότητα και οι πόλεμοι που προκαλούνται εξαιτίας της και με σκοπό τη διαιώνισή της είναι ζήτημα «περισσότερων ευκαιριών» και όχι της εκμετάλλευσης που ενυπάρχει στη φύση του καπιταλισμού. με άλλα λόγια στον καπιταλισμό, στο «λιγότερο κράτος», σε ένα σύστημα όπου οι πλούσιοι έχουν το αυτονόητο δικαίωμα, ακριβώς λόγω της υφιστάμενης ανισότητας λόγω του καπιταλισμού, να στέλνουν τα παιδιά τους σε καλύτερα σχολεία, ενώ ταυτόχρονα διαμαρτύρονται για τους φόρους και δεν θα ήθελαν εξίσωση των πάντων με τους πάντες (διότι θα έχαναν το συγκριτικό πλεονέκτημα), το πρόβλημα για τους φιλελεύθερους είναι απλώς οι «λιγότερες ευκαιρίες».

    Σχόλιο από Γιάννης — Σεπτεμβρίου 25, 2007 @ 8:16 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: