matchpoint

Σεπτεμβρίου 3, 2007

Πως αντιμετωπιζουν στις ΗΠΑ τις φωτιες.

Filed under: Uncategorized — Takis Michas @ 11:16 πμ

ID: 1489345
Εντυπο: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Ημ/νία: 01/09/2007
Σελ.: 62
Κατηγορία: Το θέμα

Του ΤΑΚΗ ΜΙΧΑ

Ισως τα σημαντικότερα διδάγματα για τη μελλοντική αντιμετώπιση των πυρκαγιών στην Ελλάδα θα μπορέσουμε να τα αντλήσουμε από την Αμερική. Πράγματι εκεί έχει αρχίσει να τίθεται σε εφαρμογή μια εντελώς νέα πολιτική αντιμετώπισης των πυρκαγιών, που απέχει παρασάγγας από την προβληματική που κυριαρχεί στην Ελλάδα.

Στην Ελλάδα, όπως και στις ΗΠΑ παλαιότερα, κυριαρχούσε η πολιτική που έθετε στο επίκεντρο την κατάσβεση των πυρκαγιών. Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής διατυπώνονται διάφορα αιτήματα, από τα πιο φαιδρά π.χ. τη σύλληψη υποτιθέμενων εμπρηστών μέχρι τα πιο σοβαρά όπως π.χ. την ενίσχυση του δασοπυροσβεστικού μηχανισμού (αεροπλάνα, οχήματα και προσωπικό). Ομως αυτή η πολιτική εγκαταλείπεται σταδιακά στις ΗΠΑ.

Κάθε χρόνο οι δυτικές πολιτείες των ΗΠΑ φλέγονται. Φέτος η κατάσταση έχει ξεπεράσει κάθε άλλη χρονιά: οι φωτιές απλώνονται στην Πολιτεία του Αϊντάχο σε ένα μέτωπο 640 χιλ. που τελειώνει κάπου στον Καναδά. Φέτος μόνον έχουν καεί 6 εκατ. στρέμματα στην Πολιτεία αυτή, που έρχονται να προστεθούν στα άλλα 20 εκατ. στρέμματα που έχουν καεί στην υπόλοιπη Αμερική. Η φετινή χρονιά στις ΗΠΑ θεωρείται μία από τις πιο καταστροφικές από το 1960.

Οχι πια «δασοπροστασία»

Η βιβλική αυτή καταστροφή φυσικά προκαλεί έντονες συζητήσεις. Από τις οποίες όμως απουσιάζει -σε αντίθεση με την Ελλάδα- οποιαδήποτε αναφορά σε «εμπρηστές» και «σκοτεινά σχέδια αποσταθεροποίησης». Αντίθετα όλοι αποδίδουν την τεράστια έκταση των πυρκαγιών αφενός στις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν στις Πολιτείες αυτές και αφετέρου σε θέματα που άπτονται της πολιτικής διαχείρισης των δασών. Αρχίζει να επικρατεί η αντίληψη ότι ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος αποτελεί η παραδοσιακή πολιτική που ακολουθείτο μέχρι τώρα, η οποία έθετε σε πρώτη μοίρα την πρόληψη και την κατάσβεση των πυρκαγιών. Σήμερα αρχίζει να γίνεται κοινή συνείδηση ότι αυτή η πολιτική επιδεινώνει μάλλον την κατάσταση, στο βαθμό που οδηγεί στην αύξηση του εύφλεκτου υλικού που συσσωρεύεται στα δάση.

Οπως ανέφερε το περιοδικό «Economist»: «Η πολιτική δεκαετιών που έβαλε στο επίκεντρο την κατάσβεση ή την αποσόβηση της πυρκαγιάς είχαν τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Αυτή η πολιτική οδήγησε τα δάση να έχουν υπερβολικά επικίνδυνη πυκνότητα, να είναι διάσπαρτα από νεκρά δένδρα και άλλο εύφλεκτο υλικό. Μια φωτιά η οποία πριν από έναν αιώνα θα σιγόκαιγε στη γη, σήμερα πετάγεται προς τα πάνω εκσφενδονίζοντας την πυρωμένη θράκα προς την κατεύθυνση που φυσάει ο αέρας».

Η νέα πολιτική αρχίζει να θέτει λιγότερο σε επίκεντρο τη «δασοπροστασία» και περισσότερο την «ανθρωποπροστασία». Ο πυροσβεστικός μηχανισμός δεν αναλώνεται στην προσπάθεια κατάσβεσης κάθε πυρκαγιάς αλλά μόνο στις φωτιές εκείνες που μπορούν να αποτελέσουν σοβαρή απειλή για ανθρώπους και ιδιοκτησίες. Η προσπάθεια κατάσβεσης κάθε πυρκαγιάς θεωρείται αναποτελεσματική και πολυέξοδη. Σήμερα το 50% του προϋπολογισμού της Δασικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ δαπανάται σε προσπάθειες κατάσβεσης των πυρκαγιών ενώ μόλις το 10% στη διαχείριση των δασών. Μόνο στο Αϊντάχο έχουν δαπανηθεί φέτος 125 εκατ. δολάρια. Επίσης οι απώλειες ατόμων που ανήκουν σε ένα τόσο υψηλά ειδικευμένο σώμα, όπως οι πυροσβέστες, είναι άλλος ένας λόγος για τον οποίο σήμερα γίνεται προσεκτική επιλογή για το ποια φωτιά θα αντιμετωπισθεί.

Η νέα πολιτική προσπαθεί να συνδυάσει την έγκαιρη εκκένωση κατοικημένων περιοχών με τη ρίψη από τα αεροπλάνα επιβραδυντικού αφρού που προστατεύει τα ακίνητα από τη φωτιά.

Παράλληλα οι πυρκαγιές στα δάση αρχίζουν να αντιμετωπίζονται θετικά στο βαθμό που μειώνουν την πυκνότητα και κατά συνέπεια την επικινδυνότητά τους. Οπως αναφέρει το «Economist» «Η πυρόσβεση δίνει τη θέση της στην ανοχή». Φέτος περίπου 8 εκατ. στρέμματα δασών κάηκαν συνειδητά από τις δασικές υπηρεσίες στις ΗΠΑ στο πλαίσιο της προσπάθειας μείωσης της πυκνότητας των δασών και του περιορισμού του εύφλεκτου υλικού όπου υπάρχει εκεί.

«Να γίνουν ιδιωτικά»

Ομως η σημαντικότερη ίσως αλλαγή στην πολιτική πυρόσβεσης είναι ότι πλέον ωριμάζει η αντίληψη ότι η καλύτερη προστασία των δασών είναι η οικονομική εκμετάλλευσή τους.

Σε ρεπορτάζ με τίτλο «Τα ιδιωτικά δάση γλιτώνουν από τις καταστροφικές φωτιές!», η τοπική εφημερίδα «Αϊντάχο Στέιτεσμαν» επισήμαινε την περασμένη εβδομάδα το ενδιαφέρον φαινόμενο, ότι στο αποκορύφωμα των πυρκαγιών του Αυγούστου, ο αριθμός των ιδιωτικών δασών τα οποία έχουν καεί είναι… μηδέν! Οποιαδήποτε υποψία φωτιάς εμφανισθεί, πνίγεται εν τη γενέσει της και χωρίς να προφτάσει να εξαπλωθεί ούτε ένα μέτρο. Αυτό οφείλεται εν μέρει στις 24ωρες περιπολίες όπως επίσης και κυρίως στη συνεχή φροντίδα των δασών. Το συνεχές αραίωμα π.χ. του δάσους έχει ως αποτέλεσμα αφενός την επιβράδυνση της διάδοσης της φωτιάς και εφετέρου την αποτελεσματική ρίψη επιβραδυντικού υλικού από τα αεροπλάνα, το οποίο αλλιώς δεν θα έφτανε ποτέ στο έδαφος όπου βρίσκεται η εστία της φωτιάς. Υπολογίζεται ότι το 98% των πυρκαγιών που ξεσπάνε σε ιδιωτικά δάση σβήνουν στα πρώτα λεπτά, προτού δηλαδή λάβουν απειλητικές διαστάσεις.

Advertisements

1 σχόλιο »

  1. Τελευταία ακούγεται συχνά αυτή η άποψη η οποία κατά τη γνώμη μου δε στέκει και μάλλον είναι από του πονηρού προκειμένου να δημιουργηθεί κλίμα ευνοϊκό για κάποια σχέδια real estate.

    Για να μπορέσουμε να συζητήσουμε πάνω σε αυτό το θέμα θα πρέπει πρώτα να καταλάβουμε τι είναι δάσος. Δάσος είναι ένας χώρος που ο άνθρωπος δε μπαίνει. Είναι το περιβάλλον που αφήνουμε να αναπτυχθεί χωρίς την ανθρώπινη παρουσία επειδή το χρειαζόμαστε να παράγει οξυγόνο, νερό καθώς και για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Επίσης χωρίς τα δάση θα επιταχυνθεί η κλιματική αλλαγή και η ερημοποίηση του πλανήτη.

    Αν ο άνθρωπος αρχίσει να δραστηριοποιείται εντατικά σε ένα τέτοιο χώρο τότε αυτός πάυει να είναι δάσος και γίνεται οικόπεδα και μετά πόλεις κλπ. Αν κόψεις δρόμους, χτίσεις, τροποποιήσεις τη βλάστηση, τότε στερείς τη δυνατότητα από το δάσος στη φυσική αναγέννηση και συνέχεια της βλάστησης του και του αποστερείς την πανίδα του. Οπότε σε 20-30 χρόνια αυτό το δάσος δε θα υπάρχει πλέον. Οπότε το διακύβευμα είναι αν προτιμάμε το δάσος να καταστραφεί τώρα αμέσως από κάποια φωτιά ή να φθίνει σιγά σιγά για 2-3 δεκαετίες ώσπου τελικά να μη θυμίζει σε τίποτα το αρχικό δάσος. Εμείς ως τότε θα έχουμε πεθάνει. Και οι επερχόμενες γενιές; Δε βαριέσαι;

    Πως μπορεί να βγάλει κανείς λεφτά από ένα δάσος ώστε να έχει νόημα η φράση «ιδιωτικό δάσος»; Ποιά ανθρώπινη δραστηριότητα μπορεί να αποφέρει ικανά κέρδη ώστε να μιλάμε για «ένταξη του δάσους στο οικονομικό σύστημα» (βλ. χωροταξικό σχεδιασμό). Σίγουρα όχι η ρητινοσυλλογή και η μελισσοκομία.
    Μόνο η οικιστική και τουριστική αξιοποίηση ενός δάσους μπορούν να αποφέρουν κέρδη. Και σε αυτήν την περίπτωση η προστασία του δάσους περιορίζεται πρώτα στην ανθρώπινη ζωή, μετα στα περιουσιακά στοιχεία και τέλος αν μας περισσέψουνε δυνάμεις θα κάνουμε κάτι για τη χλωρίδα και πανίδα που είναι κοντά στη δραστηριότητά μας. Το υπόλοιπο θα γίνει παρανάλωμα.

    Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του μοντέλου είναι η Πάρνηθα. Κανείς δεν εμπόδισε την οποιαδήποτε οικονομική και οικοδομική δραστηριότητα στο δρυμό της Πάρνηθας. Με ευκολία χωροθετήθηκαν, καζίνο, ξενοδοχεία, ταβέρνες και άλλα. Κανείς δεν εμπόδισε την καταστροφή 5.000 στρεμμάτων πευκοδάσους για να χτιστεί η πόλη του οικοδομικού συνεταιρισμού των γιατρών με τον υπερφίαλο τίτλο «Ιπποκρατειος Πολιτεία». Και ο κύριος Σουφλιάς πρόθυμότατα προσέτρεξε με προεδρικό διάταγμα να τακτοποιήσει τις όποιες νομικές εκκρεμότητες παρενοχλούσανε την απρόσκοπτη ανάπτυξη αυτών των δραστηριοτήτων. Ο κύριος Αλογοσκούφης είχε βλέπετε δώσει το παράγγελμα «περιβάλλον φιλικό προς τις επενδύσεις» θέτοντας αυτόματα υποψηφιότητα για νόμπελ όχι οικονομίας αλλά θράσσους.

    Και το αποτέλεσμα ήταν τελικά ο εθνικός δρυμός της Πάρνηθας να καταστραφεί τόσο εύκολά, τόσο απλά, αλλά και τόσο επώδυνα. Ο κρατικός μηχανισμός πήρες μπροστα μόνο όταν από τον ασύρματο της πυροσβεστικής ακούστηκε η αγωνιώδης κραυγή ότι «η φωτιά κατευθύνεται προς το Μον Παρνές (δηλ. το καζίνο)» και όλα τα πυροσβεστικά οχήματα συγκεντρώθηκαν γύρω από τις εγκαταστάσεις του καζίνο και του τελεφερίκ καθώς και περιμετρικά απο τα σπίτια των νεόπλουτων καταπατητών της πόλης με τον εθνικόφρονα τίτλο «Θρακομακεδόνες». Και ο ρεπόρτερ του Σκάι μετέδιδε χαρούμενος ότι «γλίτωσε το πάρκο κεραιών». Αυτό το πάρκο έμεινε, το πραγματικό πάρκο καταστράφηκε.

    Η ανθρώπινη δραστηριότητα είναι ανταγωνιστική της ύπαρξης του δάσους. Το δάσος είναι κάτι που διαλέγουμε να αφήσουμε ανέγγιχτο επειδή το χρειαζόμαστε για να συνεχίσουμε να υπάρχουμε σε αυτόν τον πλανήτη και επειδή η ανθρωπότητα δεν τελειώνει στο άτομό μας. Είναι θλιβερό να καταστρέφονται δάση για να χτίσουμε ή για να κάνουνε κάποιοι τζιπούρες. Γη υπάρχει για να χτίσουμε σπίτια και ξενοδοχεία. Δάση δεν υπάρχουν πολλά.
    Δε θα αποφασίσουνε οι οικονομολόγοι του εκόνομιστ για το πως θα προστατευτούν τα δάση γιατί απλούστατα δεν ξέρουνε τι είναι δάσος.

    Σχόλιο από Parnis — Σεπτεμβρίου 3, 2007 @ 11:19 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: